Gehandicaptenzorg Antimicrobiële resistentie en infectiepreventie

Als een cliënt BRMO-drager is

Je cliënt draagt een bijzonder resistent micro-organisme (BRMO) met zich mee. Houd daarom rekening met een aantal dingen:

• Extra hygiënemaatregelen

  Om verspreiding te voorkomen, is het belangrijk dat je extra hygiënemaatregelen treft. Informeer binnen je organisatie of hier eigen beleid voor is gemaakt.

  • Raadpleeg anders de landelijke richtlijnen voor BRMO-besmettingen van het RIVM.
    Scroll op die pagina naar beneden, naar het kopje Maatregelen. Daaronder vind de richtlijnen per type instelling. Op basis van deze richtlijnen kan een protocol opgesteld worden voor jouw organisatie.
  • Je kunt ook contact opnemen met de BRMO-casemanager bij jou in de buurt.
  • En dan zijn er nog de volgende informatiefolders van GAIN:
    • Maatregelen bij resistente bacteriën
    • Informatie over MRSA
    • Informatie over CPE
    • Informatie over ESBL
    • Informatie over VRE

• De patiënt informeren

  Als BRMO-dragerschap ontdekt is, moet de client geïnformeerd worden. De BRMO-casemanager kan hierbij helpen. Geef de patiënt(en) en hun bezoekers ook uitleg over de extra hygiënemaatregelen en het belang van goede handhygiëne. GAIN heeft informatiemateriaal beschikbaar voor cliënten over de verschillende typen BRMO’s.

  BRMO algemeen

  • Film: Wie zijn de BRMO-casemanagers?
  • Informatiefilmpje Wat betekent het voor de patiënt?
  • Informatiefolder over antibioticaresistentie en BRMO
  • Informatiefilm over handhygiëne

  MRSA

  • Informatiefolder MRSA
  • Maatregelen bij MRSA film
  • Maatregelen bij MRSA folder

  CPE/ESBL/VRE

  • Informatiefolder CPE
  • Informatiefolder ESBL
  • Informatiefolder VRE
  • Maatregelen bij CPE/ESBL/VRE film
  • Maatregelen bij CPE/ESBL/VRE folder

• Andere zorgverleners informeren bij overdracht

  Informeer andere zorgprofessionals bij behandeling of overplaatsing dat de patiënt drager is van een BRMO-bacterie. Het is belangrijk dat alle betrokken zorgverleners hiervan op de hoogte zijn. Zij kunnen dan gepaste hygiënemaatregelen nemen. Kom je er niet uit? Contacteer een BRMO-casemanager.

Mantelzorg Handige links

Mantelzorgers en vrijwilligers zijn onmisbaar in de (langdurige)zorg. Ook als het gaat om een veilige en hygiënische zorg- en leefomgeving spelen zij een belangrijke rol. Maar hoe betrek je hen hierbij? En welke informatie bied je hen? Wij hebben handige links voor je verzameld om hiermee aan de slag te gaan.

Richtlijnen en kaders

• Richtlijn: Persoonlijke hygiëne cliënt, bezoeker en mantelzorger (SRI). Deze richtlijn beschrijft welke infectiepreventiemaatregelen gelden voor cliënten, bezoekers en mantelzorgers. Informeer de mantelzorger hierover.
• Webdossier: Samenwerken met mantelzorgers en vrijwilligers - wat kan en mag? (Inspectie Jeugd- en Gezondheidszorg). Mantelzorgers en vrijwilligers spelen een steeds grotere rol in de dagelijkse zorgpraktijk. Op de website van de Inspectie Jeugd- en Gezondheidszorg lees je meer over de rollen en taken van mantelzorgers en vrijwilligers. Wat mogen ze wel en niet? Wie is er verantwoordelijk?

Praktische tips

• Tips om mantelzorgers en vrijwilligers hygiënisch te leren werken (Zorg voor Beter). Mantelzorgers en vrijwilligers voeren in verpleeghuizen steeds vaker zorghandelingen uit, zoals helpen bij een toiletbezoek. Deze handelingen moeten hygiënisch gebeuren om infecties te voorkomen. Hoe leer je informele zorgverleners over infectiepreventie? Via de link lees je vijf tips.
• In 4 stappen informele zorg betrekken bij infectiepreventie (Vilans). Vaak willen mantelzorgers en vrijwilligers wel hygiënisch werken, maar ontbreekt de kennis of toegang tot de juiste middelen. Ook verwachtingen zijn onduidelijk. Ontdek hoe je in vier stappen informele zorg bij infectiepreventie betrekt.
• Professionele en informele zorg - samen sterk in infectiepreventie (Zorg voor Beter). Een artikel waarin voorbeelden uit de praktijk gegeven worden over hoe de samenwerking met informele zorg is ingeregeld.
• Animatievideo - informele zorg en infectiepreventie (Zorg voor Beter). Deze animatievideo gaat over de samenwerking met informele zorg rond infectiepreventie. Wat kun je wel en niet vragen van een mantelzorger of vrijwilliger? Je ontdekt hoe je passende en verantwoorde keuzes kunt maken aan de hand van vijf factoren.

Handige materialen

Om mantelzorgers en vrijwilligers goed te betrekken bij infectiepreventie is het belangrijk om duidelijk met hen te communiceren hierover. Hiervoor kun je de volgende tools gebruiken:

• Posters: Desinfecteren (Zorg voor Beter). Posters om informele zorgverleners en bezoekers te stimuleren om hun handen te desinfecteren.
• Flyer: Handhygiëne informele zorg (Zorg voor Beter). Een flyer over handhygiëne om uit te delen.
• Instructievideo’s: Handen wassen en desinfecteren (Zorg voor Beter). Twee instructievideo’s over hoe en wanneer informele zorgverleners hun handen moeten wassen of desinfecteren.
• Draaiboek: Zo besteed je aandacht aan hygiëne op een familieavond (Zorg voor Beter). Een draaiboek voor een familieavond over infectiepreventie.
• Hygiënekaart (V&VN). Kaart met tips voor cliënten, bezoekers, mantelzorgers en vrijwilligers over hoe zij mee kunnen helpen aan een schone en hygiënische zorgomgeving.
• Video: Hoe verspreiden bacteriën zich in het verpleeghuis? (Zorg voor Beter). Video met achtergrondinformatie over de verspreiding van bacteriën.

Richtlijnen | Infectiepreventie

Het Samenwerkingsverband Richtlijnen Infectiepreventie (SRI) herziet sinds 2021 de WIP-richtlijnen en zorgt voor kwalitatief hoogwaardige richtlijnen over infectiepreventie. Hier vind je de intra- en extramurale richtlijnen op gebied van infectiepreventie in de langdurige zorg.

Richtlijnen infectiepreventie langdurige zorg

De domein specifieke SRI-richtlijnen voor de langdurige zorg vervangen sommige generieke SRI-richtlijnen. De SRI-richtlijnen voor de langdurige zorg zullen na autorisatie zowel op de SRI-website als op het platform 'Richtlijnen langdurige zorg' worden gepubliceerd.

De website Richtlijnen Langdurige Zorg biedt naast de betreffende richtlijn ook samenvattingskaarten, ondersteuningsmaterialen en handige links (zie hiervoor het tabblad 'Hulpmiddelen').  

Zie:

• Gepubliceerde richtlijnen 
• Richtlijnen in ontwikkeling 

Voorbeeld

DI-voucher voor 24 uur

Wil je binnen jouw zorgorganisatie aan de slag met infectiepreventie, maar weet je niet waar te beginnen? Maak gebruik van de kosteloze ondersteuning van een deskundige infectiepreventie (DI). Dit is dé kans om gericht aan de slag te gaan met het verbeteren van infectiepreventie en het verhogen van de veiligheid in je organisatie!

Hoe werkt het?

1. Vul de Quickscan Infectiepreventie in:
   Start met het invullen van de Quickscan Infectiepreventie. Dit helpt je om de grootste knelpunten binnen jouw organisatie in kaart te brengen.

2. Vul het Aanvraagformulier Voucherregeling in:
   Nadat je de Quickscan hebt ingevuld, vul je ook het aanvraagformulier in. 

3. Verstuur alles naar ons secretariaat:
   Na het invullen van beide documenten, sla je ze op en stuur je ze per e-mail naar secretariaat@zorgnetwerk-gain.nl. 

Wat kun je verwachten?

De deskundige infectiepreventie zal samen met jou bepalen welke vervolgstappen nodig zijn. Dit kan bijvoorbeeld zijn:

• begeleiding bij het oprichten van een Infectiepreventie Commissie

• scholing op het gebied van infectiepreventie

• opleiden van aandachtsvelders infectiepreventie/hygiëne of kwaliteitsmedewerkers

• uitvoeren van een Infectiepreventie Audit

• meting van de naleving van handhygiëne en/of het gebruik van handschoenen 

Waarom meedoen?

Eén van de doelstellingen van Zorgnetwerk GAIN is het bevorderen van infectiepreventie bij organisaties in de ouderenzorg, gehandicaptenzorg en wijkverpleging. Zorgnetwerk GAIN vergoedt daarom de kosten voor de inzet van de DI voor 24 uur! Dit maakt het voor jouw organisatie mogelijk om deskundige ondersteuning te krijgen bij het verbeteren van hygiëne en infectiepreventie in jouw organisatie. 

Voorwaarden

De DI is gecertificeerd en heeft ervaring in de langdurige zorg en/of gehandicaptenzorg en is verbonden aan een afdeling infectiepreventie van een ziekenhuis of GGD in de regio. Na contact met de DI, sluit jouw organisatie zelf een contract af. Mocht je nog geen contact hebben met een DI, dan helpt Zorgnetwerk GAIN graag bij het leggen van dat contact.

Meer weten over de voorwaarden?

Je kunt de volledige toelichting op de voucherregeling en de voorwaarden voor de inzet van de deskundige infectiepreventie hier lezen.

Start nu!

Wacht niet langer en maak gebruik van deze kans om infectiepreventie in jouw zorgorganisatie kosteloos te verbeteren! Klik op onderstaande buttons om het aanvraagformulier en de quickscan te downloaden:

Vul de quickscan en het aanvraagformulier in, sla ze op en stuur ze naar ons secretariaat via secretariaat@zorgnetwerk-gain.nl.

Netwerk­bijeenkomsten Gehandicapten­zorg (RING)

Ontstaan en doel van de bijeenkomsten

De meeste zorgaanbieders in de gehandicaptenzorg staan nog aan het begin van het op een methodische manier werken aan het verbeteren en het borgen van goede infectiepreventie. Landelijke of regionale initiatieven om hier mee aan de slag te gaan, zijn vaak weinig specifiek voor het werken met deze doelgroep óf geven geen oplossingen voor de problemen en dilemma's waar binnen de gehandicaptenzorg tegenaan gelopen wordt. Daarnaast zijn er maar weinig gehandicaptenzorgorganisaties die een deskundige infectiepreventie in dienst hebben, waardoor de infectiepreventie adviseurs (indien aanwezig) binnen de organisatie vaak degene zijn met het hoogste deskundigheidsniveau op het gebied van hygiëne, infectiepreventie en uitbraakmanagement.

Over de bijeenkomsten

Om zowel inhoudelijk als procesmatig van elkaar te kunnen leren, kennis te delen én elkaar te inspireren, organiseert Zorgnetwerk GAIN samen met Euregio-Zwolle twee keer per jaar netwerkbijeenkomsten over infectiepreventie in de gehandicaptenzorg. Hierbij nodigen we inhoudsdeskundigen uit om over een specifiek onderwerp iets te verdelen en gaan we onderling met elkaar in gesprek. 18 organisaties uit de gehandicaptenzorg hebben zich aangesloten. We hebben altijd één fysieke bijeenkomst en één online bijeenkomst.

Houd voor actuele data onze agenda in de gaten.

Meedoen

Houd jij je ook bezig met infectiepreventie in een gehandicaptenzorginstelling en wil je nog aansluiten? Dat kan. Mail voor meer informatie naar secretariaat@zorgnetwerk-gain.nl.

Toolbox | Goed Gebruik Handschoenen Ziekenhuizen en langdurige zorg

Project 'Goed Gebruik Handschoenen'

De toolbox komt voort uit het project 'Goed Gebruik Handschoenen'. In dit project hielpen we ziekenhuizen, verpleeghuizen, woonvormen voor gehandicaptenzorg en wijkverpleging met het meten en verbeteren van handschoengebruik. Goed gebruik van handschoenen kan voorkomen dat micro-organismen van de ene naar de andere cliënt verspreid worden. Maar in welke situatie gebruik je nou precies handschoenen? Hoe lang mag je ze aanhouden? Wanneer moet je weer nieuwe handschoenen aantrekken? Deelnemers aan het project leerden de antwoorden op deze vragen. 

Men kreeg een meetinstrument, via een app, om te meten hoe het handschoengebruik nu is. Daarna ging men je aan de slag met een toolbox met tips en oefeningen, om het handschoengebruik te verbeteren. Het project bestond uit een nulmeting, het verbeteren van de resultaten met tools uit de toolbox en een nameting. 

De toolbox

Het project is inmiddels afgerond, maar de toolbox is nog steeds te gebruiken! GAIN biedt een toolbox, met tips en oefeningen, om het handschoengebruik te verbeteren.

• Klik hier om de toolbox voor ziekenhuizen te downloaden
• Klik hier om de toolbox voor de langdurige zorg te downloaden

Hoe gebruik je de toolbox? 

Elke zorgmedewerker is anders of heeft net een andere manier van leren. Daarom kun je zelf kiezen welke tool bij jou of de afdeling past en wat haalbaar is. De toolbox helpt je vooral om het gesprek aan te gaan over handschoengebruik. Zo kunnen de tools gebruikt worden tijdens een werkoverleg of koffiepauze of juist opgehangen worden op het toilet of in de koffiekamer. Als bijvoorbeeld blijkt dat er nog kennis ontbreekt kan je kiezen voor een e-learning of webinar. Het doel van de toolbox is niet zozeer dat alles perfect gaat wat betreft handschoengebruik. Een kleine, haalbare stap in de goede richting is óók een stap. 

Toolbox | Schone Handen Helpen Ziekenhuizen en langdurige zorg

Project 'Schone Handen Helpen'

De toolbox komt voort uit het project 'Schone Handen Helpen'. In dit project ondersteunden we zorgorganisaties bij het meten en verbeteren van handhygiëne. Goede handhygiëne vermindert namelijk de verspreiding van micro-organismen en zorggerelateerde infecties. 

Via een app werd de naleving van de 5 momenten van handhygiëne gemeten. Daarna ging de organisatie aan de slag met een toolbox met tips en oefeningen om handhygiëne te verbeteren. Tools zijn o.a. een e-learning of webinar, video’s over handen wassen en desinfecteren, toetsingsmateriaal, posters handhygiëne en de handhygiëne box. De organisatie koos zelf welke tool bij de zorgmedewerker(s) of afdeling pastte en wat haalbaar was. 

De toolbox

Het project is inmiddels afgerond, maar de toolbox is nog steeds te gebruiken! GAIN biedt een toolbox, met tips en oefeningen, om de handhygiëne te verbeteren.

• Klik hier om de toolbox te downloaden

Hoe gebruik je de toolbox? 

Elke zorgmedewerker is anders of heeft net een andere manier van leren. Daarom kun je zelf kiezen welke tool bij jou of de afdeling past en wat haalbaar is. De toolbox helpt je vooral om het gesprek aan te gaan over handschoengebruik. Zo kunnen de tools gebruikt worden tijdens een werkoverleg of koffiepauze of juist opgehangen worden op het toilet of in de koffiekamer. Als bijvoorbeeld blijkt dat er nog kennis ontbreekt kan je kiezen voor een e-learning of webinar. Het doel van de toolbox is niet zozeer dat alles perfect gaat wat betreft handschoengebruik. Een kleine, haalbare stap in de goede richting is óók een stap. 

Hulpmiddel | Hygiëne en infectiepreventie Gehandicaptenzorg

Hygiënisch werken is belangrijk om het overdragen van ziekmakende bacteriën en virussen te voorkomen. Zeker als je werkt met kwetsbare mensen, zoals in de gehandicaptenzorg. Daarom hebben we een handig hulpmiddel ontwikkeld, waarin je snel ziet wat je moet doen om veilig te werken.

Want welke hygiënemaatregelen pas je toe als je voedsel bereidt of ondersteunt bij toiletgang? We maken het inzichtelijk aan de hand van de onderdelen: handhygiëne, persoonlijke hygiëne, reiniging en desinfectie en persoonlijke beschermingsmiddelen. Zo werk je veilig en schoon!

Download het hulpmiddel hier: wees veilig, werk schoon!

Spel | Escape challenge hygiëne Langdurige zorg

Ga de uitdaging aan en speel onze escape challenge! Als deelnemende afdeling ontvang je van ons een dossiermap. Tijdens de challenge is het de bedoeling dat jullie op basis van de materialen in de dossiermap de kluis gaan openen.

De kluis zit ook in de dossiermap. Dit is een kleinere map, waaraan twee handsloten zijn bevestigd. De juiste codes kunnen jullie ontcijferen door het toepassen van jullie kennis op het gebied van persoonlijke hygiëne, handhygiëne en handschoengebruik. In de dossiermap zitten alle materialen die jullie nodig hebben voor het spel.

Voor: teams in de thuiszorg, gehandicaptenzorg en verpleeg- en verzorgingshuizen in regio Gelderland.
Spelers: 2 tot max. 8 personen
Tijd: +/- 30 min, maar wie weet doen jullie het sneller 😉
Wat: je ontvangt een dossiermap met alle materialen die jullie nodig hebben voor het spel, incl een instructie.

Meedoen?

Vraag de escape challenge nu aan via secretariaat@zorgnetwerk-gain.nl. Het team met de snelste tijd van het kwartaal ontvangt een leuke attentie!

Project | Reiniging en desinfectie in de langdurige zorg Instellingen voor ouderenzorg en gehandicaptenzorg

Omschrijving project

In het voorkomen van zorginfecties en het verspreiden van (resistente) ziekteverwekkers is een effectief reinigings- en desinfectiebeleid van groot belang. In dit project wordt een Programma van eisen opgesteld en beleid ontwikkeld voor reiniging en desinfectie. Zorginstellingen worden ondersteund bij:

• Scholing, training en bewustwording van medewerkers
• Implementatie van het nieuwe beleid
• Monitoring
• Het evalueren van de effectiviteit van het beleid

Het doel

Het voorkomen van zorginfecties en het verspreiden van (resistente) ziekteverwekkers in zorginstellingen voor ouderen en gehandicapten door effectief reinigings- en desinfectiebeleid te bevorderen.

Project | Hepatitis B-preventie Langdurige zorg

Omschrijving project

Door middel van een inventarisatie en behoeftepeiling wordt in kaart gebracht wat de bekendheid is over (de risico’s van) Hepatitis B bij werknemers en leidinggevenden in de langdurige zorg en gehandicaptenzorg en wat de vaccinatiegraad is. 

Op basis van de resultaten wordt een plan van aanpak gemaakt voor het vergroten van kennis over risico’s van hepatitis B.

Het doel

Vergroten van kennis over risico’s van hepatitis B in de langdurige zorg.

Project | Implementeerders infectiepreventie­beleid BRMO en MRSA Ziekenhuizen en langdurige zorg

Omschrijving project

In ziekenhuizen en verpleeghuizen werken implementeerders van het lokale hygiëne- en infectiepreventiebeleid. Ze zorgen ervoor dat gewenste maatregelen ook daadwerkelijk (kunnen) worden uitgevoerd zoals omschreven in de beleidsstukken/richtlijnen. Uit de praktijk blijkt dat ze telkens een afweging maken tussen het protocol en de realiteit op de werkvloer.  

Bij dit project wordt onderzocht wat de ervaringen zijn van implementeerders van infectiepreventiebeleid voor BRMO/MRSA-dragers in ziekenhuizen en langdurige zorg. Welke factoren spelen een rol en hoe wordt omgegaan met collectieve en individuele patiëntbelangen?  

Inzicht in de afwegingen en dillema’s van de implementeerders, maakt duidelijk wat zij nodig hebben voor het goed kunnen uitdragen van het beleid en het helder kunnen uitleggen van hun situatie-specifieke keuzes, waarbij ze tegelijkertijd oog hebben voor wensen en behoeften van zorgverleners en patiënten. Op basis van de resultaten worden dan ook concrete adviezen opgesteld voor passende activiteiten, materialen en middelen die de lokale implementeerders ondersteunen bij het uitdragen van het beleid. Dit zou bijvoorbeeld een advies kunnen zijn om een afwegingskader op te stellen dat overwegingen van lokale implementeerders in kaart brengt.

Dat maakt het gemakkelijker voor implementeerders om hun keuzes naar anderen toe te lichten en uit te dragen, wat bijdraagt aan inzicht in en begrip voor keuzes en afwegingen binnen infectiepreventiebeleid.  

Het doel

Implementeerders ondersteunen bij het verkrijgen van inzicht en begrip voor keuzes en afwegingen binnen infectiepreventiebeleid.

Project | Antibiotica-allergie transmurale toolkit Huisartsenpraktijken, langdurige zorg, apotheken en ziekenhuizen

Omschrijving project

Juist gebruik van antibiotica is essentieel voor de beperking van antibioticaresistentie. Onterechte antibiotica-allergieregistraties belemmeren optimaal antibioticagebruik, omdat niet voor het meest geschikte middel gekozen kan worden. Meerdere AMR Zorgnetwerken hebben in hun eigen regio inmiddels scholingen en materialen ontwikkeld en hebben projecten opgezet om de kwaliteit van antibiotica-allergieregistraties te optimaliseren. Vanuit Zorgnetwerk GAIN is in 2024 gestart met een project voor het ontlabelen van antibiotica-allergieregistraties in de huisartspraktijken. Om op dit vlak de eerste ervaring in de regio op te doen en in focusgroep-bijeenkomsten na te gaan of en hoe een opschalingsplan voor de regio kan worden vormgegeven.

In het huidige project bundelen de betrokken AMR Zorgnetwerken de opgedane inzichten, kennis, scholingen en materialen in een landelijke transmurale toolkit antibiotica-allergie. De toolkit is inzetbaar in huisartsenpraktijken, langdurige zorg (ouderenzorg en/of gehandicaptenzorg), apotheken en ziekenhuizen. 

Dit is een gezamenlijk project van meerdere AMR-zorgnetwerken.

Het doel

De ontwikkeling van een landelijke transmurale toolkit antibiotica ter verbetering van de kwaliteit van antibiotica-allergieregistraties.

Project | Het versterken van infectie­preventie in MBO- en HBO-zorgopleidingen Onderwijs

Omschrijving project

Dit is een gezamenlijk project van alle negen Regionale AMR Zorgnetwerken. Samen met de VHIG (beroepsvereniging voor deskundige infectiepreventie) wordt een gouden standaard opgesteld, met minimale eisen waaraan infectiepreventie onderwijs in de zorgopleidingen aan moet voldoen. Doel is om dit te laten opnemen in het curriculum van de opleidingen en te zorgen dat het goed geborgd is.

Doel

Borgen dat alle aankomende zorgprofessionals een basiskennis infectiepreventie hebben.